Adilcevaz, tarihi zenginlikleriyle dolu bir bölge olarak, geçmişin izlerini günümüze taşıyan önemli eserlerin ele geçirildiği bir yer haline gelmiştir. Bu eserler, bölgenin tarihi ve kültürel mirasını zenginleştirirken, aynı zamanda arkeolojik çalışmaların da ne denli kritik bir öneme sahip olduğunu gözler önüne sermektedir. Yapılan operasyonlar, yalnızca tarihi eser kaçakçılığına karşı bir mücadele değil, aynı zamanda insanlığın ortak geçmişine sahip çıkma çabasıdır.

Bitlis'in Adilcevaz ilçesinde yakalanan bazı tarihi eserler şunlardır:

• 2021 yılında Yolçatı köyü mevkisinde yapılan operasyonda, bir aracın bagajında tarihi eser olduğu değerlendirilen 7 obje ve bir yüzük ele geçirildi.
• 2015 yılında Gümüşdöven köyünde yapılan operasyonda, bir evde Bizans, Selçuklu ve Osmanlı dönemine ait 103 parça tarihi eser bulundu. Bu eserler arasında çift başlı kartal, Osmanlı tuğralı altın para, heykelcik, bakır ve gümüş takı ile çok sayıda sikke yer alıyor.
• 2016 yılında Kız Taşı mevkiinde yüzmeye giden vatandaşlar, toprağa gömülü bir küp buldu. Küpün tarihi bir şarap küpü olduğu tespit edildi ve içinde Urartular dönemine ait üç parça tarihi şarap parçası bulundu.

Ayrıca, 2024 yılında Kef Kalesi’nde yapılan kazılarda Urartu ve Asur İmparatorlukları’na ait 7 fil ayağı, ok uçları, tekstil materyalleri ve alabasterden yapılmış bir mühür bulundu.