Alaiye Kalesi, tarihsel süreç içerisinde birçok uygarlığın izlerini taşıyan ve stratejik öneme sahip bir yapıdır. Antik dönemlerden günümüze kadar geçen zaman diliminde, bölgedeki siyasi ve ticari dinamiklerin şekillenmesinde önemli bir rol oynamıştır. Farklı dönemlerde çeşitli medeniyetlerin elinde bulunan kale, hem askeri hem de ticari bir merkez olarak işlev görmüştür. Bu nedenle, Alaiye Kalesi, sadece bir mimari eser olmanın ötesinde, tarih boyunca pek çok olayın ve değişimin merkezinde yer almıştır.

Alaiye Kalesi'nin (Alanya Kalesi) tarihi önemi şu şekilde özetlenebilir:

• İlk Kuruluş: Kale, M.Ö. 2. yüzyılda Romalı korsan Tryhos'un savaşçıları tarafından Korakesion adıyla kurulmuştur.
• Roma Dönemi: M.Ö. 65 yılında Roma'lı Pompeius'un zaferiyle korsan egemenliği sona ermiş ve kale, Roma döneminde surların genişletilmesi ve yeni binaların ilave edilmesiyle büyümüştür.
• Bizans Dönemi: Bizans döneminde Kalonoros adıyla Akdeniz'in en işlek limanlarından biri olmuştur.
• Anadolu Selçuklu Devleti Dönemi: 1221 yılında Anadolu Selçuklu Sultanı I. Alaaddin Keykubad tarafından fethedilmiş ve Alaiye olarak yeniden adlandırılmıştır. Bu dönemde kale, surları ve kuleleriyle yeniden inşa edilmiştir.
• Osmanlı Dönemi: Alaiye, Osmanlı hakimiyeti altına girmiş ve Süleymaniye Camii gibi Osmanlı dönemi eserleri inşa edilmiştir.

Alaiye Kalesi, tarih boyunca stratejik konumu ve ticari önemi nedeniyle birçok medeniyet için büyük bir değer taşımıştır.