Abalı Dede, Anadolu'nun manevi mirasında önemli bir yer tutan bir halk figürü olarak karşımıza çıkar. 14. yüzyılda yaşamış olan bu bilge kişi, sadece bir dinî şahsiyet değil, aynı zamanda toplum için bir umut kaynağı olmuştur. Hayatı boyunca yaptığı hayır işleri ve insanlara olan sevgisi, onu "Abalı" unvanıyla anılacak kadar değerli kılmıştır. İnanışa göre, Abalı Dede'nin hikayesi, onun sadece fiziksel varlığıyla değil, ruhsal etkisiyle de günümüze kadar ulaşmıştır.

Abalı Dede'nin hikayesi şu şekilde özetlenebilir:

• Doğumu ve Hayatı: Abalı Dede, 1351 yılında o günkü adı Memlük olan Memlik köyünde doğmuştur. Hayatını ibadet, hayır işleri ve bina yapımı veya tamiri işleriyle geçirmiştir.
• ABA Giymesi: Bina yapımı işlerinde çalışırken aba (sayaktan yapılmış, yakasız uzun üstlük) giydiği için "Abalı Dede" olarak anılmaya başlanmıştır.
• Hacı Bayram-ı Veli ile Karşılaşması: Bir rivayete göre, Hacı Bayram-ı Veli ile buluştuklarında, biri Hacı Bayram'a gölgelik olmadığını söyler. Abalı Dede, ocaklarda yanan üç meşe palamut ağacını alıp ayrı yerlere diker ve ağaçlar yeşerir.
• Ölümü: 1426 yılında, 77 yaşındayken yine doğduğu yerde vefat etmiştir.

Abalı Dede türbesi, özellikle psikolojik rahatsızlıklar yaşayanlar tarafından ziyaret edilmektedir.